અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધને કારણે પશ્ચિમ એશિયામાં કટોકટી સર્જાયાને બે મહિના વીતી ગયા છે અને ગઈકાલે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ 50 ટકાથી વધુ વધીને પ્રતિ બેરલ 125 ડોલર સુધી પહોંચી ગયા છે. વધતા જતા સંઘર્ષની અસર હવે ભારતીય અર્થતંત્ર અને રોજિંદા જીવન પર પડી રહી છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલની અછતની અફવાઓથી લઈને નિકાસ અટકી જવા સુધી, યુદ્ધની અસર દરેક ક્ષેત્રમાં દેખાય છે.  અફવાથી લોકોમાં જમાખોરી વધી હતી અને ભારતમાં પેટ્રોલ 37 ટકા તો ડીઝલ 20 ટકા વધુ વેચાયું હતું.

અછતના ભય અને તેલના ભાવમાં વધારો થવાની અફવાઓએ દેશમાં કૃત્રિમ રીતે ઇંધણની માંગમાં વધારો કર્યો છે, જેના કારણે બુધવારે પેટ્રોલના વેચાણમાં 37 ટકા અને ડીઝલના વેચાણમાં 20 ટકાનો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. તેલંગાણામાં, આ વધારો 101 ટકા (પેટ્રોલ) અને 136 ટકા (ડીઝલ) સુધી પહોંચ્યો છે.

કેન્દ્ર સરકાર અને પેટ્રોલિયમ કંપનીઓએ પૂરતા પુરવઠાનો દાવો કર્યો હોવા છતાં, જમીન પર અરાજકતા છે અને આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં અસ્થિરતા છે. માર્ચમાં છૂટક ફુગાવો 3.21 ટકાથી વધીને 3.40 ટકા થયો છે, જ્યારે અર્થશાસ્ત્રીઓ માને છે કે એપ્રિલના આંકડા વધુ ઊંચા રહેશે. વધતા ફુગાવાને કારણે ખાદ્યપદાર્થોથી લઈને પરિવહન સુધીની દરેક વસ્તુ મોંઘી થઈ ગઈ છે, જ્યારે રોજગારી જોખમમાં છે. માર્ચમાં દેશની કુલ નિકાસ સાતથી દસ ટકા ઘટી ગઈ છે. નિકાસ, ખાસ કરીને યુએઇ જેવા વેપારી ભાગીદારો સાથે, 62 ટકા ઘટી ગઈ છે. માલભાડાના ખર્ચમાં કેટલાક માર્ગો પર 1000 ટકા સુધીનો ઐતિહાસિક વધારો જોવા મળ્યો છે. 

ઇન્ડિયન ઓઇલે કહ્યું કે, દેશ પાસે 12 દિવસ પેટ્રોલ અને 16 દિવસનો ડીઝલ સ્ટોક સુરક્ષિત છે. પેટ્રોલિમય મંત્રાલયની સંયુક્ત સચિવ સુજાતા શર્માએ દાવો કર્યો છે કે, હાલ ભાવ વધારાનો કોઈ પ્રસ્તાવ નથી.

આ યુદ્ધનો સૌથી મોટો માર ઉડ્ડયન ક્ષેત્ર ભોગવી રહ્યું છે. એર ટર્બાઇન ફ્યુઅલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થઈને પ્રતિ લિટર રૂ.73 થયો છે. ઇંધણ ખર્ચ, જે અગાઉ કુલ સંચાલન ખર્ચના 40 ટકા જેટલો હતો, તે હવે વધીને 60 ટકા થવાનો અંદાજ છે. એરલાઇન્સે સરકારને કર ઘટાડા માટે અપીલ કરી છે.

એલપીજી ક્ષેત્રમાં પરિસ્થિતિ ખાસ કરીને તંગ છે. યુદ્ધ કટોકટી પછી, સરકારે એક વખત સિલિન્ડરના ભાવમાં વધારો કર્યો હતો, પરંતુ બુધવારે, ગેસના ભાવમાં ભારે વધારાનો દાવો કરતો એક નકલી ઓર્ડર સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો હતો, જેને સરકારે તુરંત જ નકારી કાઢ્યો હતો. તેમ છતાં, અનિશ્ચિતતાના ડરથી, લોકોએ સિલિન્ડરનો સંગ્રહ કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે, જેના કારણે કાળાબજારમાં વધારો થયો છે. વહીવટીતંત્રે અત્યાર સુધીમાં 67,000થી વધુ ગેરકાયદેસર સિલિન્ડર જપ્ત કર્યા છે. સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે ઘરેલુ ગેસની કોઈ અછત નથી, અને અફવાઓ પર ધ્યાન ન આપવાની ચેતવણી આપી છે.

ત્રણ સરકારી કંપનીઓ, ઇન્ડિયન ઓઇલ, બીપી અને એચપીસીએલ, રાજસ્થાનમાં ૧૨ પેટ્રોલ અને ડીઝલ ડેપો ધરાવે છે. આ ડેપોમાં ૧,૯૦,૦૦૦ કિલોલિટર પેટ્રોલ અને ૩,૦૦,૦૦૦ કિલોલિટર ડીઝલની ક્ષમતા છે. એક દિવસ પહેલા, તેઓએ ૧,૦૦,૦૦૦ કિલોલિટર પેટ્રોલ અને ૧,૪૦,૦૦૦ કિલોલિટર ડીઝલ રાખ્યું હતું. પેટ્રોલિયમ કંપનીઓ દાવો કરે છે કે તેલની કોઈ અછત નથી અને અવિરત પુરવઠો નથી. તેઓ ગ્રાહકોને અફવાઓના આધારે ગભરાટમાં ખરીદી ટાળવા વિનંતી કરે છે.

તેલ કંપનીઓ, રાજસ્થાનના સંયોજક મનોજ ગુપ્તાએ જણાવ્યું કે. રાજ્યના તમામ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદન ડેપો પાઇપલાઇન દ્વારા રિફાઇનરીઓ સાથે જોડાયેલા છે, અને અમારી પાસે પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક છે. રાજસ્થાન પેટ્રોલિયમ ડીલર્સ એસોસિએશન, રાજસ્થાનના પેટ્રન સુનિલ બગાઈએ જણાવ્યું હતું કે, પેટ્રોલ પંપ પર પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક છે અને ચિંતા કરવાની કોઈ જરૂર નથી.