દેશમાં ઇંધણના વેચાણ અને વિતરણ અંગે સરકારે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા નવા જાહેરનામા મુજબ, રિટેલ આઉટલેટ્સમાંથી મોટર સ્પિરિટ અને હાઇ-સ્પીડ ડીઝલના વેચાણ પર નવા નિયંત્રણો લાદવામાં આવ્યા છે. આ નવા નિયમો હેઠળ, કોઈપણ વાહન કે ગ્રાહક એક જ દિવસમાં પેટ્રોલ પંપ પરથી 200 લિટરથી વધુ ડીઝલ ખરીદી શકશે નહીં. વાણિજ્યિક અને સંસ્થાકીય ગ્રાહકોને રિટેલ પેટ્રોલ પંપ પરથી સીધા ઇંધણ ખરીદવા પર પણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ સમગ્ર વ્યવસ્થા શરૂઆતમાં આગામી 90 દિવસ સુધી અમલમાં રહેશે.
નવી માર્ગદર્શિકા અનુસાર, વાણિજ્યિક ગ્રાહકોને હવે નિયમિત રિટેલ પેટ્રોલ પંપ પરથી ઇંધણ ખરીદવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. સરકારે સ્પષ્ટપણે નિર્દેશ આપ્યો છે કે આ વાણિજ્યિક ગ્રાહકોએ તેમના પોતાના ગ્રાહક પંપ પરથી પેટ્રોલ અથવા હાઇ-સ્પીડ ડીઝલ ખરીદવું પડશે.
નોટિફિકેશનમાં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું છે કે પેટ્રોલ પંપ ડીલરોને કડક સૂચના આપવામાં આવી છે કે તેઓ એક જ દિવસમાં કોઈપણ ગ્રાહક કે વાહનને 200 લિટરથી વધુ હાઇ-સ્પીડ ડીઝલ ન વેચે. સામાન્ય કારની ઇંધણ ટાંકીની ક્ષમતા 200 લિટર કરતા ઘણી ઓછી હોવાથી, આની સામાન્ય કાર માલિકોના રોજિંદા જીવન પર કોઈ ખાસ અસર થશે નહીં. મુખ્ય અસર ભારે ટ્રક અથવા જનરેટર માટે મોટા ડ્રમમાં ડીઝલનું પરિવહન કરનારાઓ પર પડશે. વધુમાં, કોઈપણ કિંમતે આ ખરીદેલા હાઇ-સ્પીડ ડીઝલનું પુનર્વેચાણ પણ સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધિત છે.
બજારમાં સામાન્ય રીતે વપરાતા ડીઝલને તકનીકી રીતે હાઇ-સ્પીડ ડીઝલ કહેવામાં આવે છે. તે પેટ્રોલિયમમાંથી ઉત્પાદિત ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા, પ્રમાણભૂત ઇંધણ છે. હાઇ-સ્પીડ ડીઝલ મુખ્યત્વે 750 આરપીએમ થી વધુ ઝડપે ઓટોમોબાઈલ એન્જિન (કાર, બસ, ટ્રક) માટે વપરાય છે. તેનો ઉપયોગ રોજિંદા કાર, વાણિજ્યિક ટ્રક, બાંધકામ સાધનો અને પાવર જનરેટરને પાવર આપવા માટે પણ વ્યાપકપણે થાય છે. તેનો ઉપયોગ કૃષિ મશીનરી, ઑફ-રોડ બાંધકામ સ્થળો, ગેસ ટર્બાઇન અને ભારે પેટ્રોલિયમ ડ્રિલિંગ સાધનો માટે પ્રાથમિક બળતણ તરીકે પણ થાય છે.
નવી સિસ્ટમ 90 દિવસ સુધી અમલમાં રહેશે
આ નવી ઇંધણ વેચાણ સિસ્ટમ હાલમાં 90 દિવસના પ્રારંભિક સમયગાળા માટે અમલમાં છે. આનો અર્થ એ છે કે પેટ્રોલ પંપ પર ઇંધણનું વેચાણ આગામી ત્રણ મહિના માટે આ કડક નિયમોને આધીન રહેશે. જો કે, સરકારી સૂચનામાં એ પણ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે જો સરકાર ઈચ્છે, તો તે નવો આદેશ જારી કરીને 90 દિવસનો સમયગાળો પૂરો થાય તે પહેલાં પણ આ પ્રતિબંધોને રદ કરી શકે છે.
કોમર્શિયલ ગ્રાહકોને પેટ્રોલ પંપ પરથી ડીઝલ ખરીદે છે? ૩૯ રૂપિયા સસ્તું પડે
કેટલાક વિસ્તારોમાં ડીઝલની માંગમાં અસામાન્ય વધારો જોવા મળ્યા બાદ આ પગલું લેવામાં આવ્યું હતું. ભાવ તફાવતને કારણે જથ્થાબંધ વપરાશકર્તાઓએ પેટ્રોલ પંપ પરથી ઇંધણ ખરીદવાનું શરૂ કર્યું હતું. દિલ્હીમાં, પેટ્રોલ પંપ પર ડીઝલની કિંમત પ્રતિ લિટર રૂ. 95.20 છે, જ્યારે તેની જથ્થાબંધ વેચાણ કિંમત રૂ. 134.50 છે. આ તફાવત એટલા માટે ઉભો થયો કારણ કે રાજ્યની માલિકીની તેલ કંપનીઓએ સામાન્ય વપરાશકર્તાઓને વધતા ખર્ચથી બચાવવા માટે છૂટક કિંમતોને નિયંત્રણમાં રાખી હતી.