ગઈકાલે વકફ સુધારા કાયદા હેઠળ ઉમીદ પોર્ટલ પર ડિજિટલ નોંધણી માટેની અંતિમ તારીખ પસાર થતાં, દેશભરમાં આશરે 1,50,000 વકફ મિલકતો વિવાદિત થવાની શક્યતા વધુ ઘેરી બની છે. જો આ વિવાદિત મિલકતો કાનૂની કસોટીમાં વકફનો દરજ્જો પ્રાપ્ત કરવામાં નિષ્ફળ જાય, તો તેમને સરકાર દ્વારા જપ્ત કરવામાં આવે તેવું જોખમ રહેલું છે. માહિતી અનુસાર, દેશભરમાં આશરે 8,72,000 સ્થાવર વકફ મિલકતોના અગાઉના આંકડાની સરખામણીમાં, પોર્ટલ પર 5,88,000થી વધુ વકફ મિલકતો નોંધાઈ છે. આનો અર્થ એ છે કે સમયમર્યાદા સુધીમાં 76,000થી વધુ મિલકતો નોંધણી કરવામાં નિષ્ફળ ગઈ છે. 

દરમિયાન, મિલકત દાવાની ચકાસણી દરમિયાન આશરે 88,752 મિલકતો નકારી કાઢવામાં આવી હતી. આનો અર્થ એ છે કે આશરે 1,64,000 મિલકતો જેમની કાનૂની સ્થિતિ હવે શંકાસ્પદ બની શકે છે. આ કિસ્સાઓમાં, સંબંધિત વકફ બોર્ડ અને મુતવલ્લીઓએ તેમના દાવાઓને સમર્થન આપવા માટે કાનૂની પ્રક્રિયાઓ અપનાવવી પડશે.

હકિકતમાં, કેન્દ્ર સરકારે 30 જૂન, 2026 સુધીમાં વકફ મિલકતોની ડિજિટલ નોંધણી ફરજિયાત કરી હતી, જેથી છેતરપિંડી અથવા વિવાદિત દાવાઓ ઓળખી શકાય. એવા કિસ્સાઓમાં જ્યાં દાવાઓ નકારવામાં આવ્યા હોય અથવા મિલકતો નોંધણી વગરની રહે, તો સંડોવાયેલા પક્ષકારોએ સક્ષમ અધિકારી અથવા ન્યાયિક ફોરમ સમક્ષ તેમના અધિકારોનો દાવો કરવો પડી શકે છે. આવા કિસ્સાઓમાં અંતિમ નિર્ણય કાનૂની પ્રક્રિયા પછી જ લેવામાં આવશે.

રિપોર્ટ મુજબ, હાલમાં 49,174 રેકોર્ડ નિર્માતા સ્તરે છે, 50,316 રેકોર્ડ તપાસનાર પાસે પેન્ડિંગ છે, અને 19,114 રેકોર્ડ મંજૂરકર્તા પાસે અંતિમ મંજૂરીની રાહ જોઈ રહ્યા છે.

વકફ સુધારા કાયદાએ વકફ મિલકતોને એક સામાન્ય ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર લાવવાનો પ્રથમ પ્રયાસ કર્યો છે. તેથી, 30 જૂનની સમયમર્યાદા ફક્ત ડેટા અપલોડ કરવાની અંતિમ તારીખ જ નહીં, પરંતુ નવા કાયદાના અમલીકરણ માટે પ્રથમ વહીવટી પરીક્ષણ પણ હતું. આ રેકોર્ડનો ઉપયોગ હવે વધુ ચકાસણી, માલિકીના દાવાઓની ચકાસણી અને વહીવટી કાર્યવાહી માટે કરવામાં આવશે.

વેબસાઇટ ડેટા દર્શાવે છે કે મહારાષ્ટ્રમાં સૌથી વધુ એન્ટ્રીઓ છે, પરંતુ વિવિધ સ્તરે સૌથી વધુ રેકોર્ડ હજુ પણ પેન્ડિંગ છે. ચેકર પાસે 20,196 રેકોર્ડ અને એપ્યુવર પાસે 16,151 રેકોર્ડ છે.

૩૦ જૂન સુધીમાં પોર્ટલ પર નોંધણી ન કરાવનાર મિલકતો આપમેળે તેમનો વકફ દરજ્જો ગુમાવશે નહીં. જોકે, તેમને ફરજિયાત ડિજિટલ નોંધણી પ્રક્રિયામાંથી બાકાત રાખવામાં આવશે. જો વકફ બોર્ડ, મુલતવી અથવા સંબંધિત પક્ષ તેમની મિલકતની નોંધણી કરવામાં નિષ્ફળ ગયા હોય, તો તેમણે કારણો સમજાવીને વકફ ટ્રિબ્યુનલ પાસેથી સમય માંગવો પડશે. ટ્રિબ્યુનલ છ મહિનાનો વધારો આપી શકે છે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં સૌથી વધુ 29,733 વકફ મિલકતના રેકોર્ડ/દાવા નકારવામાં આવ્યા હતા, ત્યારબાદ પશ્ચિમ બંગાળ બીજા સ્થાને હતું. રાજસ્થાનમાં 12,062, મહારાષ્ટ્રમાં 7, રાજ્યમાં 7,479, તેલંગાણામાં 5,562, કેરળમાં 5,492, તમિલનાડુમાં 3,926, ગુજરાતમાં 2,971 અને મધ્યપ્રદેશમાં 1,432 દાવા નકારવામાં આવ્યા હતા.

પશ્ચિમ બંગાળ અંતિમ મંજૂરીઓમાં સૌથી આગળ છે, જેમાં 1,15,384 રેકોર્ડ મંજૂર થયા છે. ત્યારબાદ ઉત્તર બોર્ડ (1,03,198), રાજ્ય સુન્ની વક્ફ બોર્ડ, કેરળ (63,102), તેલંગાણા (54,559) અને કર્ણાટક (53,223) આવે છે.